چرا بعضی افراد به سختی وزن کم می کنند ؟ یا چرا برخی افراد پس از مدت کوتاهی ، دوباره چاق می شوند ؟ جواب سوالات شما در این بخش بررسی می گردد :
روند چاقی و افزایش وزن به میزان هشداردهنده ای در دو دهه گذشته افزایش یافته است ، حدود ۶۱ درصد مردم آمریکا اضافه وزن دارند ! و ۲۶ درصد آنها چاق هستند که البته این آمار ، ورزشکاران حرفه ای را شامل نمی شود ، با مطالعه این مطلب از تلفیق روش های قدیمی و اطلاعات جدید در این مورد آگاه خواهید شد.
طی سالیان ، متخصصان با ارائه برنامه های کنترل وزن ، سعی در بهبود وضعیت وزنی افراد جامعه داشتند ، این برنامه ها شامل برنامه هایی برای تغییر رفتار تغذیه ای ، آموزش های تغذیه ای و توصیه های ورزشی بود ، ولی با این وجود روند افزایش تعداد افراد چاق سیر صعودی دارد ، دلیل عدم موفقیت برنامه های کلی ، عدم توجه به نیازهای بدن هر فرد به طور خصوصی است ، اساس هر برنامه ی موفق کنترل وزن ، توجه به سوخت و ساز انرژی در بدن آن شخص و تعادل انرژی در بدن او برای مدت طولانی رژیم است ، از این رو به توضیح چگونگی تعادل انرژی در بدن میپردازیم.
تعادل انرژی در بدن
تعادل انرژی در بدن بدین صورت است که اگر بخواهید وزنتان کاسته شود باید در تعادل منفی انرژی باشید ؛ بدین معنی که مصرف انرژی ( غذای مصرفی ) کمترازسوخت انرژی در بدن شما باشد ، از این رو بدن از ذخائرش برای حیات و انجام فعالیتهای روزانه استفاده میکند. اگر بخواهید وزن شما افزایش یابد شما باید در تعادل مثبت انرژی باشید، یعنی انرژی مصرفی شما بیشتر از نیاز بدنتان باشد که این انرژی اضافی صرف ساخت اندام یا ذخیره به صورت چربی در بدن شود و اگر بخواهید وزن شما ثابت بماند ، مصرف و سوخت انرژی باید برابر باشند ، درک این مفاهیم بسیار ساده است ولی مشکل ، محاسبهی این تعادل ها است.
با نگاه عمیقتری به مطالب ذکر شده درخواهیم یافت که تعادل انرژی در بدن دو کفه دارد ، یک کفهی آن کالری واردشده به بدن است که از طریق کربوهیدرات ، چربی و پروتئین موجود در غذاها به وجود میآید ، پس با محاسبهی انرژی غذای مصرف شده کنترل آن آسان است و کفه دیگر سوخت انرژی در بدن است ، زیرا با توجه به شرایط فیزیولویژیک بدن هر فرد متفاوت است ، سوخت انرژی در بدن شامل انرژی پایه مورد نیاز برای حیات ( RMR ) و انرژی مورد نیاز برای انجام فعالیت و انرژی مورد نیاز برای هضم غذای خورده شده است.
اول راجع به انرژی لازم برای هضم غذا توضیح میدهیم که ۱۰ درصد از کل انرژی مورد نیاز بدن را تشکیل میدهد ، این انرژی بسیار متغیر است و بستگی به حجم و نوع غذا دارد ، مثلاً مصرف ادویه زیاد با غذا موجب افزایش چشمگیری در این انرژی میشود و یا خوردن کرفس خام ، هویج خام و سبزی خوردن به همراه غذا و سبزی هایی که هضم آن در دستگاه گوارش نیاز به انرژی بیشتری دارد و به صورت محدود موجب کاهش جذب چربی میشوند ، بسیار مفید است و یا اینکه برنامههای غذایی تنظیم شده را در وعده های متعدد با میزان کم ( بجای یک وعده حجیم ) تنظیم میکنند ، اثر آن افزایش انرژی مورد نیاز برای هضم غذاست ، البته روی این بخش از انرژی مورد نیاز بدن خیلی سرمایه گذاری نمیشود ، چون درصد کمی از کل انرژی مصرفی بدن را شامل میشود.
قسمت دوم انرژی سوخته شده در بدن ، انرژی مورد نیاز برای انجام فعالیت های فیزیکی است که ۱۵ تا ۳۰ درصد کل انرژی سوخته شده در بدن را در برمی گیرد ، این انرژی شامل کلیه فعالیتها از جمله فعالیت های شغلی در طول روز ، رفت و آمدها و ورزش های حرفهای است. این بخش از انرژی سوخته شده در بدن متغیرترین جزء است ، که موجب افزایش و یا کاهش وزن می شود.
« فعالیت بیشتر = سوختن انرژی بیشتر بدن = از دست دادن وزن بیشتر ( در صورت کنترل مواد غذایی خورده شده ) »
از اینرو است که رژیم درمان ها تأکید بسیاری در انجام ورزش و نرمش در طول رژیم دارند ، با ورزش کردن علاوه بر افزایش انرژی سوخته شدن ، میزان انرژی مورد نیاز برای فعالیت های حیاتی ( انرژی پایه یا RMR ) افزایش مییابد که در مورد آن توضیح خواهیم داد.
در نهایت مهمترین و اصلی ترین بخش سوخت انرژی در بدن ، RMR میباشد که شامل کلیه فعالیتهای نیازمند انرژی برای حیات است ؛ مثل انرژی موردنیاز برای تنفس عادی ، ضربان قلب ، گردش خون ، ورود مواد غذایی به سلول ها ، دفع مواد زائد و ... این بخش ۶۰ تا ۷۵ درصد کل انرژی مصرفی را شامل میشود ، ولی آیا RMR یا انرژی پایه تغییرپذیر است؟
ادامه مباحث را در بخش دوم این مقاله که لینک آن در زیر قرار گرفته دنبال نمایید ....
منبع : سایت تبیان
اسرار کاهش و افزایش وزن بدن (۲)
فهرست دانستنی های پزشکی و سلامتی
کامروا و پیروز باشید
علی نوروزی