نام علمی : Mentha Piperita

نعناع گیاهی است علفی و چند ساله که علاوه بر ساقه زیر زمینی که گیاه را در خاک مستقر می سازد دارای ساقه هوایی نیز هست ، از محل گره های ساقه که در تماس با زمین است ریشه های خارج شده که ساقه جدید را درست می کند ، بنابراین اگر شما فقط یک ساقه نعناع در باغچه خود بکارید بزودی تمام باغچه شما پر از نعناع می شود .

برگهای نعناع بیضی شکل ، نوک تیز و دندانه دار می باشند ، گل های آن بسته به نوع نعناع ممکن است قرمز ، ارغوانی یا سفید باشد ، نعناع در مناطق معتدل و آفتاب گیر بخوبی رشد می کند .

نعناع از قدیم الایام بعنوان یگ گیاه معطر و اشتها آور و برای ناراحتی های دستگاه گوارش بکار رفته است ، بقراط پدر علم طب ، از نعناع در نوشته های خود یاد کرده است در قرون وسطی از نعناع در معالجه بیماری ها و برای التیام زخم ها و درمان درد گزیدگی زنبور و سگ هار استفاده می شده است.

نعناع دارای ماده ای بنام منتول می باشد که ایجاد احساس خنکی در دهان می کند ، مقدار منتول در نعناع بسته به نوع آن از ۳۵ % تا ۵۵ % تغییر می کند که البته اگر نعناع دیر کنده شود مقدار منتول آن تا حدود ۳۰ % پائین می آید .

نعناع از نظر طب قدیم ایران نسبتا گرم و خشک است و از نظر خواص دارویی از پونه قوی تر است ، از نعناع اسانس ، روغن و تنتور تهیه می کنند که مصارف طبی مختلفی دارد :

۱) نعناع باد شکن است و گاز معده و روده را از بین می برد

۲) نعناع تقویت کننده معده و بدن است

۳) نعناع ضد تشنج و ضد سرفه است

۴) یک فنجان چای گرم نعناع سینه را آرام می کند

۵) نعناع مسکن ، آرام بخش و قاعده آور است

۶) استفاده از نعناع درد شکم را برطرف می کند

۷) نعناع درمان سرماخوردگی و آنفلوآنزا می باشد

۸) نعناع ناراحتی های عصبی را برطرف می کند

۹) برای تسکین درد دندان نعناع را در دهان گذاشته و بجوید

۱۰) آشامیدن چای نعناع و یا عصاره نعناع خونریزی سینه را قطع می کند

۱۱) کمپرس نعناع درد سینه و پهلو را از بین می برد

۱۲) نعناع کرم های روده و معده را می کشد

۱۳) برای از بین بردن سکسکه و دل بهم خوردگی و استفراغ نعناع را با آب انار ترش بخورید

۱۴) نعناع ادرار را زیاد می کند

۱۵) برای رفع قولنج و درد های روده ، معده و هضم نشدن غذا چای نعناع بنوشید

۱۶) برای از بین بردن گلو درد چای نعناع غرغره کنید

۱۷) نعناع معرق است ، بنابراین تب را پائین می آورد

۱۸) در هنگام سرماخوردگی بینی را با چای نعناع بشوئید

۱۹) یکی از فرآورده های نعناع اسانس نعناع است که از تقطیر برگ و سرشاخه های گلدار نعناع تحت اثر بخار آب تهیه می شود و دارای ۵۰ % تا ۷۰ % منتول می باشد ، اسانس نعناع که در کشور انگلستان تهیه می شود شهرت خاصی دارد ، این اسانس به عنوان تقویت کننده معده ، بادشکن ، ضد عفونی کننده ، رفع دل پیچه بچه ها و اسهال بکار می رود ، برای استفاده از اسانس نعناع کافی است که مقدار یک تا سه قطره آن را با یک لیوان آب و یا نوشیدنی ها مخلوط کرده و بنوشید .

۲۰) نعناع بهترین دوست کبد است ، کبد را تمیز کرده و صفرا را رقیق می کند و کلسترول خون را پائین می آورد ، برای این مورد چای نعناع را قبل از غذا بنوشید .

۲۱) اگر از بیماری رماتیسم و آرتروز رنج می برید از روغن نعناع استفاده کنید ، طرز استفاده از آن به این صورت است که ۲ قطره روغن نعناع را با یک قاشق سوپخوری روغن بادام مخلوط کرده و محل های دردناک را با آن ماساژ دهید .

۲۲) برای رفع سردردهای میگرنی می توان پمادی به صورت زیر تهیه کرد و در نقطه ای که درد می کند بمالید :

اسانس نعناع : ۳ گرم

روغن زیتون : ۲ گرم

لانولین : ۵ گرم

۲۳) برای ضد عفونی کردن بینی محلولی بصورت زیر تهیه کرده و به مقدار پنج قطره در هر سوراخ بینی بچکانید :

اسانس نعناع : ۱ گرم

روغن بادام شیرین : ۴۰ گرم

۲۴) اگر بدن شما خارش دارد ، مقدار ۲ گرم اسانس نعناع را در ۵۰ گرم وازلین ریخته ، خوب با هم مخلوط کرده و در محل خارش بمالید .

۲۵) برای رفع سردرد از کمپرس نعناع استفاده کنید ، بدین ترتیب که ۱۰ قطره روغن نعناع را با یک لیوان آب سرد مخلوط کرده و در یک کاسه بریزید ، سپس یک پارچه که به اندازه پیشانی باشد در آن فرو برده ، آب اضافی آن را بگیرید و روی پیشانی و شقیقه ها بگذارید تا سردرد برطرف شود.

نعناع با تمام خواصی که گفته شد اگر زیاد مصرف شود سیستم گوارشی را تحریک می کند ، اگر شما دو تا سه فنجان چای نعناع در روز بنوشید بهتر است که بعد از دو هفته چند روزی آن را قطع کرده و دوباره شروع کنید .

اسانس نعناع را نباید به مقدار زیاد برای کودکان و نوزادان استفاده کرد ، زیرا روی حرکات تنفسی و قلب اثر گذاشته و ممکن است که خطرناک باشد .