زمان و نحوه مصرف قرص های ویتامین

چه زمان قرص ویتامین املاح بخوریم ؟

مصرف قرص‌های ویتامین‌ها و املاح برای برخی افراد ، مثلا گروهی از سالمندان ، برخی از کودکان ، مبتلایان به بیماری‌های مزمن و همچنین کسانی که تحت رژیم‌های غذایی خاص قرار دارند یا مبتلا به بیماری‌های گوارشی هستند توصیه می‌شود.

بیشتر پزشکان معتقدند که خوردن مکمل ویتامین‌ها و املاح در برخی مواقع خاص می‌تواند باعث جذب بیشتر آنها شود ، یا برعکس مصرف آن‌ها با بعضی از خوراکی‌ها می‌تواند از اثربخشی آن‌ها بکاهد.

بهترین راهکار این است که اولا طبق نظر پزشک مصرف شوند و دوما هنگام مصرف مکمل‌ها ، ابتدا به نوع و زمان مصرف آنها دقت کنید. در اینجا زمان و نحوه مصرف برخی از ویتامین های اصلی را ذکر کرده ایم.

نحوه مصرف قرص ویتامین C

ویتامین C از ویتامین‌های محلول در آب است ، تفاوت آن با دیگر ویتامین‌ها این است که فقط چند ساعت در خون می‌ماند و به سرعت از راه کلیه‌ها دفع می‌شود ، ویتامین سی بهتر است در هر سه وعده غذایی تقسیم و مصرف شود.

ویتامین C نباید قبل از خواب مصرف شود ، چون ماده‌ای محرک است و شخص را بیدار نگه می‌دارد ، خوشبختانه ویتامین C تنها ویتامینی است که با خوردن بیش از نیاز آن ، اضافی‌اش از بدن دفع می‌شود و عارضه‌ای ندارد.

نحوه مصرف ویتامین های گروه B

مصرف ویتامین‌های گروه بی وابسته به غذا نیست و معمولا حتی با معده خالی نیز به خوبی جذب می‌شوند ، چون ما در حالت عادی این ویتامین‌ها را که از جمله ویتامین‌های محلول در آب هستند ، با غذا دریافت می‌کنیم ، پس بهتر است این ویتامین‌ها هم همزمان با خوردن غذا به خصوص میوه‌ها و سبزی‌ها مصرف شوند.

معمولا ویتامین‌های گروه B و C می‌توانند با معده خالی جذب شوند ، مشروط بر این که فرد ، مشکل گوارشی نداشته باشد.

ویتامین‌های محلول در چربی ( ویتامین A ، D ، E و K )

این ویتامین‌ها ، برای جذب ، به چربی نیاز دارند ، بنابراین آن‌ها باید همیشه با غذاهایی که چربی دارند ، مصرف شوند.

نحوه مصرف قرص ویتامین D

برای جذب ویتامین دی ، وجود چربی در دستگاه گوارش ضرورت دارد تا به تبع آن ، صفرا ترشح شود ، ولی این به آن معنا نیست که ویتامین D باید با چربی مصرف شود ، بلکه منظور ، مصرف آن همراه غذا یا بلافاصله پس از صرف غذاست که حتی می‌تواند این غذا « شیر » باشد.

ویتامین دی یکی از انواع ویتامین است که حتما باید بر اساس سنجش میزان آن در بدن ( توسط آزمایشگاه ) و تشخیص دوز مصرف توسط پزشک استفاده گردد ، چون مقادیر بالای آن ایجاد مسمومیت می کند.

نحوه مصرف قرص ویتامین E

ویتامین E چون جذب آن در اثر ترشح آنزیم‌های هضم کننده چربی ( عمدتا توسط لوزالمعده ) تسریع می‌گردد ، بهتر است بعد از غذا مصرف شود.

مکمل‌ها دارای ظاهری بی‌خطرند ، ولی اگر خودسرانه مصرف شوند ، بعضا می‌توانند خطرناک شوند ، پس بهترین راه مصرف مکمل‌ها، تحت نظر پزشک است.

نحوه مصرف قرص کلسیم

اگر قرص کلسیم با معده خالی مصرف شود ، جذب بالایی نخواهد داشت ، چرا که در معده خالی به میزان لازم ، اسید ترشح نمی‌شود ، پس قرص کلسیم کربنات باید با غذا یا بلافاصله پس از غذا ، هنگامی که آنزیم‌های گوارشی و اسید معده ترشح شده‌اند ، مصرف شود تا جذب بالایی داشته باشد.

خوردن کلسیم در شب پیشنهاد می‌شود ، زیرا مصرف کلسیم در بدن بیشتر در شب صورت می‌گیرد و همچنین به دلیل این که کلسیم می‌تواند به خوابیدن کمک کند.

در صورتی که مصرف بیش از یک قرص در روز نیاز باشد ، بهترین زمان مصرف قرص‌ها پس از شام و بعد از صبحانه است و بهتر است کلسیم همراه با ناهار مصرف نشود.

نحوه مصرف قرص منیزیم و کلسیم

منیزیم همراه با کلسیم باید مصرف شود ، بسیاری از افراد منیزیم را با کلسیم ، در موقع خواب مصرف می‌کنند ، اگرچه برخی معتقدند که منیزیم در روز بهتر جذب می‌شود.

کلسیم و شیر

همراه کردن قرص کلسیم با شیر جذب آن را افزایش می‌دهد ، بنابراین نوشیدن یک لیوان شیر شب‌ها قبل از خواب همراه با قرص کلسیم را فراموش نکنید ، اگر دریافت روزانه کلسیم زیاد باشد ، درصد جذب کاهش می‌یابد.

البته توجه داشته باشید برخی از اساتید طب سنتی و همچنین برخی مقالات ، شیر را برای بدن انسان مضر می دانند ، لذا می توانید تحقیق بیشتری برای جایگزین های آن بعمل آورید.

لبنیات مثلا ماست حاوی پروبیوتیک ها

ثابت شده این مواد می‌توانند از بدن در مقابل سرطان‌ها حفاظت کنند ، پروبیوتیک ها هم بهتر است همراه با غذا و گاهی قبل از غذا مخصوصا ۲۰ دقیقه قبل از غذا مصرف شوند ، چون جذب آن‌ها در آن زمان بهتر است.

نحوه مصرف قرص آهن

اگر قرص آهن برای شما تجویز شده است ، از نوشیدن شیر و لبنیات و همچنین قرص کلسیم با آن خودداری کنید ، چون جذب آهن را کاهش می‌دهد ، قرص آهن اگر همراه غذایی با فیبر زیاد میل شود ، جذب آهن را مهار می‌کند.

بهتر است آهن و فراورده‌های آن ، همراه با آبمیوه طبیعی که حاوی مقداری ویتامین C است ، میل شود ، در زنانی که پس از مصرف قرص « فروس سولفات » دچار تهوع می‌شوند ، چاره‌ای بجز مصرف قرص پس از غذا نیست.

نحوه مصرف قرص روی

فراورده‌های روی نیز با معده خالی جذب بهتری دارند.

نحوه مصرف قرص امگا ۳

زمان مصرف قرص مکمل امگا ۳ خیلی مهم نیست ، شما در هر ساعتی از روز بعد از یک وعده غذایی می‌توانید آن را مصرف نمایید.

فیبر خوراکی

اگر از فیبر خوراکی برای رفع یبوست یا کاهش وزن استفاده می‌کنید ، بهترین زمان برای جذب آن صبح است و لازم است که قرص‌های مکمل ویتامینی و املاح همراه با آن میل نشوند ، چون فیبر مانع جذب ویتامین‌ها می‌شود ، آهن نیز همراه با فیبر به خوبی جذب نمی‌شود.

فرآوری : مریم سجادپور - علی نوروزی

منابع :

- عصر ایران

- جام جم - دکتر تیرنگ نیستانی، متخصص تغذیه

- معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان- دکتر محمد مهدی امام، فوق تخصص روماتولوژی