در این مطلب کوتاه و مفید ، به برخی عادات غذایی خوب که در گذشته وجود داشت و متاسفانه امروزه با عادات غذایی مضر جایگزین شده اند اشاره کرده ایم :
تا وقتی عادات غذایی همچون زیاد خوردن شیرینی جات و نمک و چربی و لبنیات پرچرب و سایر مواد غذایی مضر اصلاح نشوند و با مواد غذایی مفید جایگزین نشوند ، از هر روش درمانی هم که برای کنترل این بیماری ها استفاده شود، یک گام هم به سمت سلامتی برداشته نخواهد شد. البته اصلاح این عادات غذایی نادرست ، گاو نر می خواهد و مرد کهن ، به علاوه یک برنامه غذایی صحیح تا همین یکی دو دهه پیش ، خود ما یا مادرانمان برای پذیرایی مهمان از شربت بیدمشک و زعفران و یا فالوده و طالبی استفاده می کردیم ، در هنگام صرف غذا ، دوغ جزء جدانشدنی سفره مهمانی هایمان بود. یادگرفتن عادات خوب دیگران ، یک صنعت پسندیده است ، مثلا یک عادت خوب مردم آسیای جنوب شرقی، استفاده لوبیای سویا به جای گوشت قرمز است.
از قدیمی ها یاد بگیریم
تغذیه ای که مادران برای مدرسه بچه هایشان می گذاشتند ، نخودچی و کشمش ، گندم و شاهدانه بو داده و نان و پنیر و سبزی بود ، در آن زمان خبری از یخمک ، کاکائو ، چیپس و پفک نبود و یا حداقل مانند امروز ، بچه ها از این تنقلات استقبال نمی کردند. در قدیم بدغذایی اصلا وجود نداشت ، خانم خانه همه نوع غذایی از باقلاپلو با گوشت و آبگوشت گرفته تا کله جوش درست می کرد و همه اعضای خانواده باید بدون اعتراض می خوردند ، در حالی که امروزه ، ممکن است چندین غذا به دلیل بدغذایی اعضای خانواده صلا تهیه نشود ، زیرا مثلا خورش کرفس را پدر دوست ندارد ، سالاد کاهو را پسر نمی خورد و یا املت را همه اعضای خانواده اصلا نمی پسندند.
در گذشته خانم ها ، اندازه شکم همه را می دانستند و غذا را طوری درست می کردند که اصلا دانه برنجی هم باقی نماند ، این عادت باعث می شد تا غذا تازه به تازه تهیه شود ، در آن زمان ، خوردن غذا هم طبق برنامه ای منظم و سروقت انجام می شد ، استراحت بعدازظهر نیز راس زمان خاصی و به مدتی معین برقرار بود ، در حالی که امروز، آن قدر برنامه های روزانه افراد بی نظم است که گاهی افراد شام را به جای ناهار ، ناهار را به جای صبحانه می خورند ، برخی هم اصلا به یاد نمی آورند که چیزی خورده اند یا نه !
در گذشته اگر غذاها پرچرب تهیه می شدند و یا روغن کرمانشاهی به برنج افزوده می شد ، در عوض پیر و جوان آنقدر فعالیت می کردند که کمتر کسی چاق می شد ، در حالی که ، امروز هیچ کس وقت نیم ساعت ورزش را هم ندارد ، اما همه می توانند چند ساعت پای تلویزیون بنشینند و تخمه بشکنند و چیپس و پفک بخورند !
بدون برنج هرگز
خیلی از خانواده ها غذای بدون برنج را ، غذا نمی دانند ، حتما باید هم شام و هم ناهار برنج بخورند ، آنها از نخوردن برنج هراس دارند و وقتی رژیم لاغری می گیرند ، می گویند ( ما نمی توانیم برنج را حذف کنیم ! ) ، برنج یکی از غذاهای پر انرژی است که اگر با کره و یا روغن کرمانشاهی تهیه شده باشد ، این انرژی صد چندان می شود ، یکی از عوامل افزایش دهنده قند خون ، چربی خون و چاقی ، همین برنج است.
خیلی ها می گویند : ( عادت داریم آنقدر بخوریم تا دل درد بگیریم ! ) ، اکثراً بعد از بروز چاقی ، مبالغ گزافی را حاضرند ، بپردازند تا یک کیلو از وزنشان کم شود ، آنها حاضر به انجام هر کاری هستند ، بدون آنکه توجه کنند کاری که انجام می دهند تا چه اندازه عوارض دارد. در حالی که ، با ترک این عادت غلط و مصرف متعادل برنج ( حداکثر در یک وعده غذایی ) می توان به راحتی به تناسب اندام دست یافت.
دکتر مظهری ، رئیس انجمن تغذیه و متخصص تغذیه و رژیم درمانی می گوید : ( استفاده از انواع رژیم های نامتناسب و غیر علمی لاغری ، افراد را به ریزش مو ، کم خونی ، پوکی استخوان و ضعف عصبی مستعد می سازد ، در حالی که با به کارگیری یک رژیم غذایی کم کالری مناسب ، می توان به تدریج به نتیجه دلخواه دست یافت.)
پیتزا لذیذترین غذای خطرناک
یکی از محبوب ترین غذاهایی که جوانان و نوجوانان و متاسفانه بچه ها از آن استفاده می کنند ، پیتزا است ، اکثر متخصصین تغذیه ، مصرف پیتزا را به دلیل سوسیس و کالباس و انرژی فراوانی که دارد ، توصیه نمی کنند. مطالعات نشان داده است که مصرف مداوم غذاهایی که سوسیس و کالباس از اجزای اصلی آنهاست ، التهاب روده و معده را به همراه دارد و با مصرف طولانی مدت آن ، فرد مستعد سرطان ، خصوصا سرطان کولون نیز می شود.
دکتر مظهری معتقد است که انواع همبرگر و پیتزاها ، ضمن اشتها آور بودن ، فاقد محتوای لازم بوده و باعث انباشتگی انرژی و در نتیجه چاقی می شوند. اما استفاده از گوشت مرغ و انواع گوشت سفید به جای سوسیس و کالباس به همراه انواع سبزیجات در تهیه این ذا نه تنها ممانعتی در مصرف پیتزا ایجاد نمی کند ، بلکه یک غذای اصلی و کامل برای همه گروه های سنی فراهم می کند که از مزه بی همتایی نیز برخوردار است.
شیرموز به جای شیر
امروزه، اکثر بچه ها قبل از رفتن به مدرسه اصلا صبحانه نمی خورند ، در عوض در زنگ های تفریح از انواع شکلات ، کاکائو ، چیپس و بیسکوئیت استفاده می کنند. در هنگام برگشت به خانه هم با آلوچه و لواشک ، اشتهای خود را کور می کنند و جایی برای ناهار باقی نمی گذارند. به جای یک عصرانه مغذی به خوردن شیرینی جات می پردازند و کمتر از میوه ، شیر و لبنیات کم چرب و انواع سبزی های خام استفاده می کنند.
بچه ها به دلیل بوی شیر ، آن را دوست ندارند و اصلا از این نوشیدنی استفاده نمی کنند ، در حالی که می توان به جای شیر، شیرموز، شیرکاکائو (با کاکائو کم) و شیرهویج را به بچه داد. با این کار یک عادت بد به یک عادت خوب تبدیل می شود همچنین می توان با استفاده از، ذرت بو داده (پاپ کورن) و انواع کیک های خانگی در کنار شیر یک عصرانه کامل برای بچه ها تهیه کرد.
پی نوشت مدیر سایت : این مطلب در سال ۱۳۸۷ منتشر شده بود که هم اکنون ( در سال ۱۴۰۰ ) بسیاری از پزشکان سنتی معتقدند شیر برای بدن انسان ضرر دارد ، و حتی تحقیقات اخیر نشان می دهد که نباید شیر با هیچ میوه ای ( حتی موز ) مخلوط گردد و حتی ترکیب آن با کاکائو نیز اشتباه می باشد. حتی برعکس ادعای ایشان در متن پایین ، شیر را تشدید کننده پوکی استخوان می دانند.
دکتر مظهری در زمینه مصرف شیر می گوید : مصرف فرآورده های لبنی نظیر شیر و ماست در دوران کودکی به دلیل پروتئین و کلسیم فراوانی که دارند ، نه تنها مانع از بروز پوکی استخوان در سنین سالمندی می شود ، بلکه میزان قد را نیز افزایش می دهد ، زیرا در صورتی که فرد استعداد بلندی قد را از نظر ژنتیکی نیز داشته باشد ، عواملی چون عدم تامین ریزمغذی ها و سیری زودرس ناشی از مصرف تنقلات مصنوعی در کوتاه قدی بسیار موِ ثر است.
در لوبیای سویا ترکیبی شبیه به هورمون استروژن وجود دارد که ایزو فلاون نامیده می شود و به دلیل فعالیت استروژنیک ، مانع از بروز بسیاری از بیماری ها می شود. دکتر احمد زند مقدم ، دانشیار دانشکده پیراپزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی اهواز می گوید : مصرف سویا به دلیل ایزوفلاون هایی که دارد مانع از بروز سرطان سینه ، پروستات ، پوکی استخوان و بیماری های قلبی عروقی می شود ، در صورتی که پروتئین سویا جایگزین پروتئین حیوانی شود خصوصا در افرادی که دارای کلسترول بالایی هستند ، میزان کلسترول خون کاهش می یابد.
اما آیا کیفیت سویاهای تولید شده در کشور ، مانند ژاپن مرغوب است ؟ و همان ارزش غذایی را دارد ؟ با وجودی که روزبه روز از شیوع بیماری های عفونی کم می شود ، ولی بر شمار مبتلایان به بیماری هایی افزوده می شود که با نحوه زندگی خصوصا عادات روزانه ما ارتباط دارد.
منبع : هفته نامه سلامت
فهرست دانستنی های پزشکی و سلامتی
کامروا و پیروز باشید
علی نوروزی