تغذیه کودکان و حفظ سلامت آنها

کودک و شیر گاو

کودکان قبل از سن یکسالگی نباید شیر گاو مصرف کنند ، تعجب نکنید زیرا بدن نوزادان به شیر مادر ( و نه شیر فرآوری نشده گاو ) نیاز دارد و اگر مادری نمی تواند بنا بر دلایلی به کودک خود شیر بدهد ، بهتر است به دنبال شیر خشک غنی شده با آهن که از شیر معمولی درست شده باشد بگردد ، این به معنای اجتناب کلی از مصرف شیر گاو نیست بلکه بیانگر این است که مصرف شیر مادر و شیر های خشک غنی از آهن در درجه اول اولویت قراردارند ، به عبارت دیگر ، شیر گاو بهترین منبع دربردارنده مواد غذایی برای نوزادان نیست.

پی نوشت مدیر سایت : بسیاری از اساتید طب سنتی ایران ، مصرف شیر را بطور کلی برای انسان مضر می دانند و حتی اگر شیر گاو مفید می بود ، می بایست نوع سالم آن را استفاده می کردیم که امروزه در دسترس ما نمی باشد.

حقیقت این است که در تولید شیرهای خشک ، شیر گاو بعنوان منبع پروتئین ، چربی و کربوهیدرات استفاده می گردد ، اما مواد دیگری نیز هنگام تولید به آن افزوده می شود.

اگر بجای شیر خشک ، به نوزاد شیر گاو فرآوری نشده داده شود ، بعد از مدتی ممکن است علایم کمبود بعضی از مواد مغذی نظیر آهن ، اسیدهای چرب ضروری و ویتامین E ظاهر گردد ، شیر گاو همچنین دارای مقادیر بیش از حد لازم سدیم است که این مقدار اصلا برای نوزاد مناسب نیست ، همچنین از آنجایی دستگاه گوارشی نوزاد هنوز تکامل نیافته است ، لذا مصرف مقادیر زیاد پروتئین موجب از دست دادن خون ( از ناحیه روده ای معده ای ) و به تبع آن کاهش ذخیره آهن در بدن نوزاد می گردد.

بنابراین قبل از سن یک سالگی ، تنها مصرف شیرهای خشک فرآوری و غنی شده می توانند نیازهای تغذیه ای نوزادان را برآورده نماید ، همچنین در مورد کودکانی که ممکن است بطور ارثی آمادگی ابتلا به آلرژی غذایی داشته باشند ، عدم مصرف هر نوع شیری غیر از شیر مادر می تواند باعث شود که دستگاه گوارشی آنها بخوبی تکامل یافته و احتمالا در سنین بعد ار یکسالگی بتواند بدون ابتلا به عوارض این آلرژی از هر نوع شیرو غذایی که تمایل دارند استفاده نماید.

اگر چه هنوز بطور کامل اثبات نشده است ، اما دلایل زیادی که وجود دارد بیان می دارند در مورد کودکانی که بطور ارثی استعداد ابتلا به دیابت وابسته به انسولین را دارند ، مصرف زودهنگام شیرهای غیر از شیر مادر ( خصوصا قبل از یک سالگی ) می تواند یک عامل تسهیل کننده و تسریع بخش باشد ، همچنین بیان می شود که ترکیبی از استعداد ارثی و مصرف زودهنگام از شیر گاو می تواند موجب بروز دیابت کودکان گردد.

چه هنگام می توانید به کودکانتان شیر گاو بدهید؟

برای اولین سال زندگی ، شیر مادر یا شیر خشک مهمترین منبع شیر به شمار می آید ، شیر گاو برای اولین سال زندگی اصلا مناسب نیست ، اما از حدود ۷ ماهگی به بعد کمی شیر گاو و یا غذاهایی که حاوی مقادیر کمی شیر گاو هستند می توانند به عنوان یک غذای کمکی مورد استفاده قرار بگیرند ، می توانید شیر را با غذاهای جامد مثل پوره سیب زمینی یا برنج مخلوط کنید ، با افزودن ادویه و پوره سبزیجات به شیر می توانید یک غذای لذیذ و خوشمزه برای کودکتان تهیه کنید.

هر چه سن کودکان افزایش می یابد ، نگرانی از کمبود کلسیم نیز افزایش می یابد ، بیش از بیست درصد از کودکان مقادیر ناکافی از کلسیم را دریافت می کنند ، این امر بدان علت است که اکثر کودکان از نوشیدنی هایی استفاده می کنند که حاوی مقادیر ناکافی سدیم می باشد.

سال های اولیه زندگی یک کودک زمان رشد و تکامل استخوان های اوست ، لذا مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم زیاد در این سن بسیار مفید می باشد ، در این مورد شیر کم چرب یک نوشیدنی خوب و مفید است ، زیرا قند موجود در شیر ( لاکتوز ) و همچنین ویتامین D موجود در آن از عواملی هستند که موجب افزایش جذب کلسیم می شوند.

نکات مهم در مورد شیر و کودک

* شیر کامل گاو را نباید تا یک سالگی به کودکان داد.

* کودکانی که دارای سابقه ابتلا به آلرژی و یا دیابت وابسته به انسولین ، نباید تحت هیچ عنوانی و به هیچ مقداری قبل از پایان یک سالگی به غیر از شیر مادر و شیر خشک هیچ نوع دیگر از شیر را مصرف نمایند.

* مصرف شیر به عنوان یک غذای مکمل تنها بعد از هفت ماهگی توصیه می شود.

* بعد از یک سالگی دریافت مقادیر کافی شیر موجب می شود که یک منبع غنی کلسیم بدست آورید.

* استفاده از شیر مادر بجای استفاده از شیر خشک می تواند موجب جلوگیری از ایجاد چاقی گردد.

به تمام مزیت های استفاده از شیر مادر بجای شیرخشک این نکته را هم اضافه کنید که استفاده از شیر مادر می تواند موجب جلوگیری از ایجاد چاقی در سال های بعدی زندگی یک کودک بشود ، بر طبق نتایج آزمایشی که در مجله انجمن پزشکی آمریکا American Medical Assiciation درج شده است ، کودکانی که در شش ماهه اول زندگی شان بوسیله شیر مادر تغذیه شده اند در سن ۱۴ سالگی ۲۲% کمتر از کودکانی که بوسیله شیر خشک تغذیه شده اند به عارضه چاقی دچار می گردند ، علاوه بر این هر چه مدت زمان شیردهی بوسیله مادر بیشتر باشد ،احتمال ابتلای کودک به عارضه چاقی در سنین نوجوانی کاهش می یابد.

بی اشتهایی کودکان

غذا نخوردن کودکان یکی از مشکلات رایج تغذیه ای موجود در خانواده هاست ، سوال این است که والدین در مقابل این عمل چه می کنند ؟ تهدید و ارعاب ؟ ضرب و شتم ؟ مقایسه با دیگران ؟ به زور خوراندن غذا ؟ تطمیع با خوراکی های بی ارزش یا به اصطلاح هله هوله ؟ و ....؟ کدام یک از راه ها صحیح است ؟

از نظر بنده هیچکدام ، اگر کودکتان غذا نمی خورد باید او را نزد کارشناس تغذیه و همچنین در صورت نیاز نزد روانشناس ببرید.

بنظر من اگر از کودکتان ( مخصوصا اگر دختر است ) بخواهید در بعضی از کارهای بی خطر آشپزی به شما کمک کند ، هنگامی که سفره را پهن کردید به همه اعلام کنید که غذای امروز را با کمک فلانی آماده کرده اید و از اهل خانه هم بخواهید ( ولو اینکه از آشپزی شما ناراضی هستند ) از غذا تعریف کنند ، مسلما این برخورد باعث خواهد شد که بچه نسبت به غذائی که خودش تهیه کرده است رغبت نشان داده و مقدار بیشتری از آنرا بخورد.

راه دیگر اینست که ببینید کودکتان برای غذا خوردن چه شرایطی را برای شما در نظر می گیرد و حتی الامکان آن را بپذیرید و فراموش نکنید آنچه از نظرما نامعقول است شاید برای کودکتان ( در آن شرایط ) کاملا معقول و پذیرفتنی است و قبول آن باعث بهبود وضعیت روحی کودک می شود.

حتما قضیه ابن سینا و شاهزاده ای را که فکر می کرد گاو است را می دانید ، شاهزاده به هیچ وجه غذا نمی خورد و می خواست تا قصابی را برای ذبح کردنش احضار کنند ، ابن سینا در هیات قصاب نزد شاهزاده رفت و گفت ،این گاو لاغر است ، به او غذا بدهید تا فربه شود ، آنگاه او را قربانی خواهم کرد ، آنوقت شاهزاده شروع به خوردن غذا کرد ، هنگامی که کمی غذا خورد حالش بهبود یافت و سالم شد.

با کودکان هم باید همین گونه برخورد کرد ، یکی از اساتیدمان تعریف می کرد : کودکی را برای رژیم درمانی نزدش آورده بودند که بشدت لاغر بود و به هیچ وجه حاضر به خوردن غذا نمی شد مگر اینکه خواسته اش را ( که از نظر خانواده غیر معقول بود ) عملی می کردند. این بچه از پدرش ( که از قضا و قدر یک نظامی بوده ) می خواست تا او را روی یخچال بگذارد و خودش به اتفاق همسرش ( مادر بچه ) دور میز غذا خوری برقصند تا او غذایش را بخورد ، خانواده از انجام این کار طفره می رفتند و بچه هم متقابلا از خوردن غذا سر باز می زد ، هنگامی که استادمان انجام این کار را از والدین کودک طلب کرد ، آنها ابتدا طفره رفتند ، اما بعد از اصرار او قبول کردند.، بعد از مدتی کودک خوب شد و به حالت عادی بازگشت.

عادت بد غذایی در کودکان

یکی از بزرگترین مشکلات در زمینه تغذیه کودکان و نونهالان ، عادات بد غذایی است ، علت ایجاد این عادات و اصلاح نشدنشان چیست؟

علم فیزیک بیان می دارد که برای اینکه بر آیند دو نیروی هم راستا و خلاف جهت صفر باشد ، باید آن دو نیرو با هم برابر باشند ، یکی از نیروهای تغذیه ای موجود در جامعه ، نیروی عادات بد غذایی است ، علل و عوامل زیادی باعث بوجود آمدن آن می شود ، از جمله اعتقادات قدیمی خرافی ، روزنامه ها و مجلاتی که از افراد بی اطلاع یا کم اطلاع برای نوشتن اطلاعات تغذیه ای یاری می گیرند و ... . نیرویی عظیم تر نیز آنها را یاری می کند و موفق می گرداند ، نیروی (( تبلیغات مواد غذایی از جعبه جادویی )) و نیروی جهالت تغذیه ای ناشی از آموزش کم یا ناصحیح مسائل تغذیه ای از رسانه های جمعی بخصوص تلویزیون.

کافی است تلویزیون تان را روشن کنید تا ببینید هر ساعت چند بار برنامه های آن قطع می شود و چقدر از فضای بین برنامه ای به تبلیغات تخصیص می یابد ، شاید خودتان هم توجه کرده باشید که قسمت عمده این تبلیغات مربوط به میان وعده ها و کمک غذاهاست ، این مواد بر دو نوعند ، یا از اصل و ریشه برای سلامتی مضر تشخیص داده شده اند و یا اینکه مضر نیستند ( اما مفید هم نیستند ) اما خوردن زیادتر از حد آنان باعث جلوگیری از مصرف غذاهای اصلی و مفید خواهد شد ، که نتیجه این امر سوتغذیه می باشد.

به هر صورت در این میان هم تلویزیون با پخش این همه تبلیغات تلویزیونی و عدم ارائه برنامه های آموزشی تغذیه ای چه در سطح بزرگسال و چه در سطح خردسال و همچنین والدینی که اغلب برای ساکت کردن کودکان خود و یا از سر خود باز کردن شان بدون هیچ محدودیتی امکان خرید و تهیه انواع تنقلات غیر سودمند و میان وعده های غیر لازم برای کودکان را فراهم می کنند از سویی دیگر به نوعی در ایجاد و دامن زدن به عادات بد غذایی موثرند.

منبع : سلامت نیوز