نقش تغذیه در پیشگیرى و درمان سنگ کلیه

مواد معدنى و اگزالات در لوله هاى ادرارى موجود در کلیه ها ته نشین شده و با گذر زمان سفت و کریستالیزه مى شود و این توده هاى تولید شده تحت عنوان سنگ هاى کلیوى نامیده مى شوند ، سنگ هاى کلیه در مجارى ادرارى گیر کرده و سبب بسته شدن راه طبیعى ادرار و در نهایت احتباس ادرارى مى شوند.

علائم سنگ هاى کلیوى شامل درد پهلوها ، درد کمر و نواحى لگن و همچنین ظاهر شدن خون در ادرار است ، این بیمارى علل مختلفى دارد که از جمله آنها مى توان به عفونت ، داروها و عوامل ژنتیکى اشاره کرد ، آزمایش بر روى سنگ دفع شده مشخص مى کند که بیمار از چه غذاهایى بایستى پرهیز کند.

بسیارى از سنگ هاى کلیوى از کلسیم و اگزالات تشکیل شده اند ، اختلالات غدد پاراتیروئید و یا مصرف بیش از حد پروتئین در رژیم غذایى باعث ترشح زیاد کلسیم در ادرار شده و توصیه مى شود مصرف روزانه پروتئین هایى مثل گوشت قرمز ، مرغ و ماهى بیش از ۲۰۰ الى ۲۵۰ گرم در روز نباشد ، اگزالات در بسیارى از مواد غذایى یافت مى شود ، غیر از پروتئین موادغذایى چون اسفناج ، ریواس ، چغندر ، شکلات ، چاى ، سبوس ، آجیل ، بادام و توت فرنگى حاوى اگزالات فراوان هستند و مصرف آنها باعث تشدید بیمارى مى شود.

کلسیم را نبایستى در رژیم غذایى محدود کرد ، چرا که کاهش کلسیم در غذاهاى مصرف شده ، ممکن است سبب افزایش تولید سنگ هاى کلیوى شود ، کلسیم در روده با اگزالات ترکیب شده و باعث جلوگیرى از جذب آن در خون مى شود و بدین وسیله میزان ورود اگزالات به سیستم ادرارى کم مى شود ، سدیم موجود در نمک طعام و مواد غذایى شور باعث افزایش ترشح کلسیم در ادرار شده و مصرف آن بایستى محدود شود ، قهوه نیز از جمله موادى است که باعث افزایش ترشح کلسیم در لوله هاى ادرارى شده و زمینه را براى ایجاد سنگ مستعد مى کند ، ذکر این نکته لازم است که شربت هاى شیرین و مرکبات باعث افزایش احتمال تشکیل سنگ هاى کلیوى مى شوند.

مصرف آب در طول روز حداقل به میزان یک لیتر ( چهار لیوان ) در هر چهار ساعت ، باعث رقیق شدن املاح در ادرار و دفع سریع و راحت آنها شده و در این بیماران بسیار مفید است ، مصرف سبزیجات و سایر موادغذایى پر فیبر باعث کاهش ترشح کلسیم در ادرار شده و غیر از مواردى که در بالا به عنوان سبزیجات حاوى اگزالات بالا عنوان شد ، در افراد مبتلا به این بیمارى بسیار مفید است.

• مواد مغذى در بیماران مبتلا به سنگ هاى کلیوى

منیزیم : به شکل سیتراته در آرد گندم باعث کاهش تشکیل سنگ هاى کلیوى مى شود.

ویتامین B6 ، گلوکوزامین سولفات و کوندروتین سولفات نیز باعث کاهش سطح اگزالات در ادرار مى شود.

• پیشگیرى و درمان سنگ هاى کلیوى

مصرف میوه هاى تازه ، آووکادو ، موز ، کیوى ، گیلاس سیاه ، سبزیجات تازه ، سیب زمینى ، مارچوبه ، تربچه ، حبوبات ، برنج قهوه اى ، جو ، ذرت ، کنجد ، زیره ، گشنیز ، رازیانه ، آب هویج ، آب کیوى ، خیار ، هندوانه مفید می باشد

• درمان سنگ هاى کلیوى با داروهاى گیاهى

گزنه خاردار ، چاى جاوا ( نوعى نعناع که در هندوستان مى روید و ) در دمان این بیمارى شکل دم کرده آن موثر است که ادرارآور است و باعث افزایش حجم ادرار و دفع سنگ مى شود ، ریشه گیاهى به نام «خلا» که شل کننده مجارى ادرارى بوده و سنگ هاى بزرگ را راحت تر دفع مى کند.

پی نوشت مدیر سایت : به تجربه خودم و دیگران : دم کرده گیاه خارشتر ، گیاه خارخاسک ، کاکل ذرت و برخی گیاهان دارویی که در سایت های معتبر نام برده شده اند مفید می باشد.

• درمان سنگ هاى کلیوى با استفاده از هوموپاتى

تجویز نوعى بوته از خانواده زرشک به نام « بربریس »، تجویز جنسى از گیاهان به نام « لیکوپودیوم » شامل گیاه کبریت یا دم اسب ، « سارسا پاریلا » از گیاهان بیابانى ، برگ توتون خشک شده یا « تاباکوم »

• درمان سنگ هاى کلیوى با استفاده از علم «بو درمانى» یا آروماتراپى

بوى درخت اردج که یک نوع سرو کوهى است به نام « جونیپر » ، بوى رازیانه ، بوى برگ گل شمعدانى ، عطر لیمو که به هنگام خواب بایستى بر بالش بیمار ریخته شود.

• درمان سنگ هاى کلیوى با استفاده از طب چینى

استفاده از درخت جنسه یا جنسان از خانواده « آرالیا » یا « پاناکس » که در چین شمالى یافت مى شود ، آب بارهنگ ، آب اسفرزه ، برگ دارچین ، « پوریا » که نوعى قارچ است ، افدرا ، طب سوزنى

یک مشاور تغذیه و رژیم درمانی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا گفت : مصرف موز و کیوی در پیشگیری و درمان بیماری سنگ کلیه موثر است.

دکتر " رضا آمری نیا " افزود : مصرف میوه جات تازه ، سیب زمینی ، تربچه ، حبوبات ، برنج قهوه ای ، جو ، ذرت ، کنجد ، زیره ، گشنیز ، رازیانه ، آب هویج ،هندوانه ، خیار و گیلاس برای پیشگیری و درمان این بیماری نقش موثری دارد.

مشاور تغذیه و رژیم درمانی ، همچنین با اشاره به عوامل موثر در بروز بیماری سنگ کلیه افزود : عفونت ها ، داروها و ژنتیک ازعواملی است که در بروز بیماری سنگ کلیه در فرد موثر است.

آمری نیا گفت : نمک طعام ، مواد شور و قهوه سبب ترشح کلسیم در ادرار شده و میزان ابتلا به سنگ کلیه را افزایش می دهد و به همین دلیل در رژیم های غذایی مصرف کلسیم را نباید محدود کرد ، چرا که باعث افزایش تولید سنگ های کلیه می شود.

وی همچنین درباره تاثیر کلیسم در شکل گیری سنگ کلیه اینگونه توضیح داد :

کلسیم در روده با اگزالات ترکیب شده و سبب جلوگیری از جذب اگزالات در خون شده و در نتیجه میزان آن را در ادرار کاهش داده و امکان ابتلا به سنگ کلیه را نیز کاهش می دهد.

این کارشناس تغذیه توصیه کرد : مصرف یک لیوان آب جوشیده در هر ساعت ، سبب رقیق شدن املاح در ادرار و دفع سریع تر و راحت تر سنگ در مبتلایان به این بیماری می شود.

آمری نیا اظهار داشت : مصرف منیزیم ، ویتامین B6 ، داروهای گیاهی همچون گزنه خاردار ، چای جاوا ( نوعی نعنا که در کشور هندوستان روییده و به صورت دم کرده مصرف می شود ) و گیاه خلا ( شل کننده مجاری ادراری ) در درمان این بیماری موثر است.

منبع : دکتر آمری نیا