همه ما ایرانی ها اسم نشان فروهر را شنیده ایم و به آن علاقه داریم ، اما شاید ندانیم فلسفه زیبای آن چیست ، پس حتما این متن کوتاه را مطالعه نمایید :
نشان فروهر ( Farvahar ) چیست ؟
تقریبا همه ی ما نام " فروهر " به گوشمان خورده ، حتی خیلی از ما نشان " فروهر " را به گردن انداخته ایم ، از تندیس و یا تصویر آن در منزل یا محل کار خود استفاده می کنیم ، اما اطلاعات زیادی درباره ی تاریخچه ی آن نداشته و حتی نمی دانیم این نشان ، نمادِ چیست ! فقط همین اندازه می دانیم که این نشان ، یک نشان ملی است ، و متعلق به ایران باستان و آریاییان است.
چکیده ی تاریخچه فروهر
" فـُروهـَر " یا " فـَروَهـَر " و یا نام اصلیِ آن " فـَرَه وَهَر " ( Farahvahar ) دراصل نام آریاییِ " روح " در زبان عربی است. بیش از چهار هزار و پانصد سال پیش ، زمانی که تقریبا تمام اقوام کره ی زمین سرگرم بت پرستی بودند و تمام وجود انسان را فقط و فقط همین کالبد خاکی و فانی می دانستند ، درست در همین زمان ، آریاییانِ باستان اعتقاد داشتند انسان غیر از کالبد خاکی دارای روح بوده و پس از مرگ ، این روح ازبدن فانی جدا شده و به جای دیگری رفته و به زندگی اش ادامه می دهد.
آریاییان این منزلگاهِ پس از مرگِ روح را " اَختران " می نامیدند ، نامی که آریایی ها برای آنچه که ما امروز بدان روح می گوییم انتخاب کرده بودند " فَرَه وَهَر " بود ، و قدمت ساخت نشان " فره وهر " به بیش از چهار هزار سال پیش بازمی گردد و جالب اینجاست که اعتقاد آریاییان به وجود " فره وهر " ( روح ) به پیش از زایش زرتشت بزرگوار باز می گردد و این خود جای بس افتخار است ، سنگ نگاره های شاهنشاهان هخامنشی درکاخ های پرسپولیس و سنگ نگاره های شاهنشاهان ساسانی همه حکایت از آن دارد.
به عقیده ی آریاییان ، " فره وهرها " هر ساله در ماه فروردین به زمین آمده و برکات آسمانی با خود می آوردند و روز سیزدهم فروردین دوباره به آسمان برمی گشتند ، پس آریایی ها شبِ آخرین چهارشنبه ی سال را به بالای تپه ها رفته و با روشن کردن آتش مراسم باشکوهی را برگذار می کردند و به استقبال " فره وهرها " می رفتند ( چهارشنبه سُهران ) ، سپس در روز سیزدهم فروردین برای بدرقه ی فره وهرها به دشت ها رفته و جشن برپا می کردند ( سیزده بدر ).
اکنون که بطور خلاصه دانستیم " فره وهر " چیست ، به توضیحات اندکی در مورد مفهوم این نشان ایرانی می پردازیم.
مفهوم نشان " فره وهر "
نکته بسیار شگفت انگیز درباره ی این نشان ملی ما ایرانیان آن است که ذره ذره ی این نشان دارای مفهوم و دانشی نهفته است ، اینک به تشریح این نشان ملی می پردازیم :
۱ – چهره ی یک پیرمرد
قرار دادن چهره یک پیرمرد سالخورده در این نگاره اشاره به شخص نیکوکار و یکتا پرستی دارد که رفتار و ظاهر مرتب و پسندیده اش سرمشق و الگوی دیگر مردمان بوده است و دیگران تجربیات وی را ارج می نهادند ، بنابراین قراردادن چهره ی یک پیرمرد به عنوان سرِ نگاره نشان از خرد و تجربه ی پیرمرد دارد.
۲ – دست راست پیرمرد
دست راست نگاره به سوی آسمان دراز شده است که اشاره به ستایش و پرستش " دادار هستی اورمزد " خدای واحد ایرانیان دارد ، که زرتشت در ۴٬۰۰۰ سال پیش آن را به جهان هدیه نمود ، و عجیب آنجاست که پیش از زرتشت ، آریاییان به وجود " فره وهر " ( روح ) و " اهورَ " ( خدای یگانه ) اعتقاد داشته اند.
۳ – حلقه ای که در دست چپ پیرمرد است
چنبره ای ( حلقه ای ) در دست چپ نگاره وجود دارد که نشان از عهد و پیمانی است که بین انسان و اهورامزدا بسته می شود و انسان باید خدای واحد را ستایش کند و همیشه در همه امور وی را ناظر بر کارهای خود بداند ، مورخین حلقه های ازدواجی که بین جوانان رد و بدل می شود را برگرفته شده از همین چنبره می دانند و آنرا یک سنت ایرانی می دانند که به جهان صادر شده است ، زیرا زن و شوهر نیز با دادن چنبره ( حلقه ) به یکدیگر پیمانی را با هم امضا نموده اند که همیشه به یکدیگر وفادار بمانند .
۴ – بال های نشان فره وهر
بال های کشیده شده دردو طرف نگاره اشاره به تندیس پرواز به سوی پیشرفت و ترقی در میان انسان ها است و در نهایت امر رسیدن به اورمزد دادار هستی خدای واحد ایرانیان است .
۵ – سه ردیف پر بر روی بال های فره وهر
سه قسمتی که روی بال ها به صورت طبقه بندی شده قرار گرفته است اشاره به سه دستورجاودانه پیر خرد و دانش جهان " اشو زرتشت " دارد که بعدها به نشان اضافه شد ، که بی شک می توان گفت تا میلیون ها سال دیگر ، تا جهان درجهان باقی باشد این سه فرمان پابرجاست و همیشه الگو و راهنمای مردمان جهان است ، این سه فرمان که روی بال های فروهر نقش بسته شده همان ( کردار نیک ، گفتار نیک و پندار نیک ) ایرانیان است ، بال های " فره وهر " برای پرواز ، پیشرفت و تعالی انسان به سوی اهورامزدا از این سه ردیف پر تشکیل شده و بال های انسان تنها با حمایت این سه ردیف پر ( کردارنیک ، گفتارنیک ، پندارنیک ) توانایی پرواز و پیشرفت را دارد.
۶ – حلقه ای که کمر پیرمرد را دربرگرفته است
در میان کمر پیرمرد ایرانی یک چنبره ( حلقه ) بزرگ قرار گرفته شده است که اشاره به " دایره روزگار " و جهان هستی دارد که انسان در این میان قرار گرفته است و مردمان موظف شده اند در میان این چنبره روزگار روشی را برای زندگی برگزینند که پس از مرگ ، روحشان شاد و قرین رحمت و آمرزش الهی قرار بگیرد .
۷ – دو سر حلقه که به پایین آویزان گشته است
دو رشته از چنبره ( حلقه ) به راست ( خیر ) و چپ ( شر ) کشیده شده است که نشان از دو عنصرباستانی ایران دارد ، یکی سوی راست و دیگری سوی چپ ، نخست " سپنته مینو " که همان نیروی الهی اهورامزدا است و دیگری " انگره مینو " که نشان از نیروی شر و اهریمنی است ، انسان در میان دو نیروی خیر و شر قرار گرفته است که با کوچکترین لرزشی به تباهی کشیده می شود و نابود خواهد شد ، پس اگر از کردار نیک ، گفتار نیک ، پندار نیک پیروی کند ، همیشه نیروی سپنته مینو در کنار وی خواهد بود و او به کمال خواهد رسید و هم در این دنیا نیک زندگی خواهد کرد و هم در دنیای پسین روحش شاد و آمرزیده خواهد بود .
۸ – قسمت دم که سه ردیف پر دارد
قسمت دم نیز همانند قسمت بال ها به سه ردیف پر تقسیم شده ، انتهای لباس پیرمرد سالخورده باستانی ایران به صورت سه طبقه بنا گذاشته شده است که اشاره به کردار نیک ، گفتار نیک و پندار نیک دارد ، پس تنها و زیباترین راه و روش نیک زندگی کردن و به کمال رسیدن از دید " اشو زرتشت " همین سه فرمان است ، که دیده می شود امروز جهان تنها راه و روش انسان بودن را که همان پندارهای زرتشت بوده است را برای خود برگزیده است و خرافات و عقاید پوچ را به دور ریخته است .
این تنها گوشه ای از آثار نیاکان گرامی ماست که امروز وظیفه ماست از آن پاسداری کنیم ...
وسعت زندگی هرکس به اندازه ی وسعت اندیشه ی اوست ...
مرور بقیه مطالب جالب ایران شناسی
کامروا و پیروز باشید
علی نوروزی