نام علمی : Sesamus indicum

کنجد گیاهی است یک ساله با ارتفاع حدود یک متر که قسمت انتهایی ساقه آن پوشیده از کرک است ، برگ های آن یبضی ، باریک و نوک تیز است ، گل های آن به رنگ سفید و یا قرمز بطور تک تک در کناره برگ های قسمت انتهایی ساقه ظاهر می شود .

میوه این گیاه به صورت کپسول و محتوی دانه های کوچک و مسطح و بیضوی است که دانه کنجد نامیده می شود و قسمت مورد استفاده این گیاه است .

وطن اصلی کنجد هندوستان است که از آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافته است ، در حال حاضر چین بزرگترین تولید کننده کنجد در دنیا می باشد ، هندوستان و حبشه از نظر تولید ، بعد از چین قرار دارند ، در ایران نیز مقداری کنجد تولید می شود که بیشتر آن به مصرف تهیه روغن و حلوا ارده می رسد.

کنجد دارای پروتئین ، ویتامین های B ، D ، E ، F و لسیتین Lecithin می باشد ، مقدار روغن آن در حدود ۵۰% است ، روغن کنجد مرکب از حدود ۷۰% اسید های چرب اشباع نشده مانند لینولئیک اسید ، اولئیک اسید و مقداری اسید های چرب اشباع شده مانند اسید پالمتیک و آراشیدیک اسید می باشد .

روغن کنجد یکی از روغن های اشباع نشده و مفید برای بدن است و در آمریکای شمالی و کانادا به مقدار زیاد مصرف می شود و دلیل آن است که این روغن نه فقط کلسترول بدن را بالا نمی برد ، بلکه آن را کاهش می دهد .

برای تهیه روغن کنجد معمولا دانه ها را می شویند تا رنگ روی آن از بین برود ، سپس دانه ها را آسیاب کرده و در آب می ریزند تا پوست آن که سبک است روی آب بیاید ، که آن را می گیرند ، بعد دانه ها را خشک کرده و در آب جوش می ریزند و خمیر می کنند ، این خمیر را تحت فشار قرار داده تا روغن آن جدا شود ، این روغن را روغن سرد فشار اول می نامند و از تفاله باقیمانده تحت اثر فشار و گرما ، روغنی بدست می آید که بنام روغن گرم یا فشار دوم معروف است که البته ارزش غذایی روغن سرد را ندارد .

تفاله باقیمانده از این مرحله را معمولا برای علوفه دام ها بکار می برند ، مخصوصا این تفاله از نظر داشتن مواد پروتئینی غذای خوبی برای گاو های شیرده است .

اگر می خواهید از روغن کنجد استفاده کنید دقت کنید که روغن سرد فشار اول باشد ، که بنام First cold pressed معروف است ، زیرا در اثر حرارت دادن ، روغن کنجد خواص خود را از دست می دهد .

از نظر طب قدیم ایران کنجد گرم و تر است ، کنجد بسیار مغذی است و در اکثر کشورهای فقیر به عنوان جانشین گوشت بکار می رود .

۱) برای چاق شدن و تقویت نیروی جنسی موثر است .

۲) برای رفع قولنج کنجد را آسیاب کرده و با سرکه مخلوط کنید و به مقدار نصف وزن کنجد ، مغز بادام پوست کنده را به آن اضافه کنید ، آنها را پودر کنید و هر روز به مقدار یک قاشق سوپخوری از آن بخورید .

۳) کنجد گرفتگی صدا را از بین می برد .

۴) نرم کننده معده و روده است .

۵) کره کنجد که در کانادا بنام تاهیتی معروف است و شبیه کره می باشد غذای خوبی برای رشد بچه هاست .

۶) برگ کنجد را اگر به سر بمالید باعث رشد و سیاهی موی سر می شود .

۷) دره نرم کننده معده و روده هاست .

۸) کنجد فشار خون را کاهش می دهد .

۹) کنجد ضد رماتیسم است.

۱۰) برای رفع ناراحتی کیسه صفرا مفید است .

۱۱) دم کرده برگ کنجد اسهال خونی را برطرف می کند .

۱۲) روغن کنجد برای رفع تنگی نفس و سرفه خشک و زخم ریه مفید است .

۱۳) روغن کنجد سوزش ادرار را رفع می کند .

۱۴) می توانید از روغن کنجد به جای روغن زیتون در سالاد استفاده کنید .

کنجد با همه خواصی که دارد برای معده های ضعیف مناسب نیست ، زیرا ثقیل الهضم است ، اینگونه اشخاص باید آن را با عسل و سرکه بخورند .