نام علمی : Descurainia sophia

خاکشیر گیاهی است علفی ، یک ساله یا دو ساله که ارتفاع ساقه آن تا یک متر نیز می رسد .

پائین گیاه کرک دار است ، در حالی که بالای آن بدون کرک می باشد .

تخم این گیاه ( که همان خاکشیر است ) ریز و کمی دراز و معمولا به دو رنگ وجود دارد ، یکی از آنها قرمز که دارای طعم کمی تلخ است و دیگری به رنگ قرمز تیره می باشد .

خاکشیر دارای تعدادی اسید چرب مانند اسید لینوئیک ، اسید لینولنیک ، اسید اولئیک ، اسید پالمتیک و اسید استئاریک می باشد .

ضمنا در خاکشیر اسانس روغن فراری وجود دارد که دارای مواد بنزیل و ایزوسیانات است .

خاکشیر از نظر طب قدیم ایران گرم و تر است .

۱) التیام دهنده زخم و جراحات است .

۲) جوشانده خاکشیر برای رفع اسهال های ساده و رفع ترشحات زنانگی مفید است .

۳) خاکشیر ادرار آور است .

۴) خاکشیر تب بر است .

۵) برای دفع کرم مفید است .

۶) التهاب کلیه را برطرف می کند.

۷) سرخک و مخملک را دوا می کند .

۸) خاکشیر صدا را باز می کند .

۹) برای از بین بردن کهیر و التهابات پوستی از خاکشیر استفاده کنید .

۱۰) از گل ها و برگ های گیاه می توان برای رفع بیماری ناشی از کمبود ویتامین C استفاده کرد .

۱۱) سنگ کلیه را دفع می کند.

۱۲) برای دفع سنگ کلیه می توان خارشتر ، خاکشیر و ترنجبین را با هم مخلوط کرده و صبح ناشتا خورد .

۱۳) برای برطرف کردن جوش های صورت ( که بعلت خوردن چربی و شیرینی زیاد ایجاد می شود ) ، باید جوشانده یک قاشق ترنجبین را با دو قاشق غذاخوری خاکشیر مخلوط کرده و هر روز صبح ناشتا بمدت دو هفته آن را میل کنید تا جوش ها از بین برود.

بعضی از افراد هنگامی که خاکشیر می خورند ، ممکن است سردرد بگیرند ، اینگونه اشخاص باید خاکشیر را با کتیرا بخورند .