آرتیشو ( کنگر فرنگی ) Artichoke

نام علمی : Cynara scolymus

آرتیشو گیاه بومی مناطق مرکزی مدیترانه است ، ولی در حال حاضر در بیشتر نقاط معتدل دنیا کشت می شود .

رومی ها در حدود ۲۰۰۰ سال پیش این گیاه را پرورش می دادند و بعنوان سبزی در سالاد استفاده می کردند ، آرتیشو در قرن شانزدهم در انگلستان و فرانسه برده شد و سپس در قرن نوزدهم در آمریکا کشت شد ، اکنون کالیفرنیا و سواحل اقیانوس آرام مرکز کشت آرتیشو می باشد .

کلمه Artichoke از کلمه ایتالیایی Articicco مشتق شده که به معنی میوه کاج می باشد و آرتیشو هم مانند میوه کاج است .

آرتیشو برای رشد احتیاج به آب و باران فراوان دارد .

آرتیشو گیاهای است چند ساله ، دارای ساقه ای راست که ارتفاع آن به حدود یک متر می رسد ، برگ های آن پهن و دراز مانند برگ های کاهو است که به رنگ سبز تیره است ، در انتهای ساقه ، میوه آن که بشکل میوه کاج یا سیب فلس دار است مشاهده می شود ، گلبرگ های آن ضخیم و گوشتی بوده و انتهای گلبرگ ها ضخیم تراست که مصرف خوراکی دارد .

برای خرید آرتیشو دقت کنید که برگ ها باز نشده و سفت و سبز باشد ، هنگامی که برگ های آرتیشو قهوه ای است نشان دهنده کهنه بودن آن می باشد .

فصل آرتیشو معمولا ماه های فروردین و اردیبهشت ( آپریل و می ) است .

برگ های خوردنی کنگر فرنگی درای اینولین ، اینولاز و ماده ای تلخ بنام سینارین Cynarine می باشد ، سینارین خاصی زیاد کننده ترشحات صفرا را دارد و علت صفرا بری آرتیشو داشتن این ماده است .

در صد گرم آرتیشو پخته مواد زیر موجود است :

انرژی - ۱۴ کالری

پروتئین - ۱/۵ گرم

آب - ۸۶ گرم

مواد چرب - ۰/۱ گرم

مواد نشاسته ای - ۵ گرم

کلسیم - ۲۲ میلی گرم

فسفر - ۴۰ میلی گرم

آهن - ۰/۶ میلی گرم

سدیم - ۳۰ میلی گرم

پتاسیم - ۲۵ میلی گرم

ویتامین آ - ۴۰ واحد بین المللی

ویتامین ب ۱ - ۰/۰۴ میلی گرم

ویتامین ب ۲ - ۰/۰۲ میلی گرم

ویتامین ب ۳ - ۰/۶ میلی گرم

ویتامین ث - ۵/۲ میلی گرم

آرتیشو از نظر طب قدیم ایران گرم و کمی خشک است ، قسمت مورد استفاده آرتیشو برگ ها و قسمت وسط آن است که بنام قلب آرتیشو معروف می باشد ، آرتیشو ( کنگر فرنگی ) :

۱) کبد را تمیز و اعمال کبد را تنظیم می کند .

۲) ترشح صفرا را افزایش می دهد .

۳) از جمع شدن چربی در کبد جلوگیری می کند و آنهایی که کبد چرب دارند بهتر است از آرتیشو استفاده کنند .

۴) یرقان مزمن را درمان می کند .

۵) تقویت کننده بدن است .

۶) موجب دفع ادرار می شود .

۷) تب بر است .

۸) در درمان رماتیسم موثر است .

۹) یبوست های ناشی از عدم صفرا را درمان می کند.

۱۰) در درمان ورم روده موثر است .

۱۱) باعث دفع سنگ های کیسه صفرا می شود .

۱۲) نیروی جنسی را افزایش می دهد .

۱۳) کلیه و مثانه را گرم می کند .

۱۴) گاز و نفخ معده و روده را از بین می برد .

۱۵) باعث هضم غذا می شود .

۱۶) بیماری های کبدی را درمان می کند .

۱۷) کلسترول خون را پائین می آورد .

۱۸) داروی لاغری است و کسانی که می خواهند وزن کم کنند و لاغر شوند می توانند هر روز آرتیشو بخورند .

۱۹) سرگیجه را برطرف می کند .

۲۰) آنهائی که گوششان زنگ می زند اگر آرتیشو را بخورند آنرا برطرف می کند .

۲۱) مبتلایان به بیماری قند می توانند با خوردن آرتیشو قند خود را تنظیم کنند .

۲۲) در درمان میگرن موثر است .

۲۳) در برطرف کردن بیماری آسم اثر مفید دارد .

۲۴) نقرس را برطرف می کند .

۲۵) آرتیشو رگ ها را تمیز کرده و تصلب شرائین را درمان می کند .

۲۶) در برطرف کردن اگزما موثر است .

۲۷) در درمان اکثر بیماری های پوستی اثر مفید دارد .

۲۸) سموم بدن را دفع می کند .

۲۹) زخم های ریه و روده را درمان می کند .

۳۰) برای جلوگیری از ریزش مو از برگ های آرتیشو ضماد تهیه کرده و به سر بمالید .

۳۱) برای برطرف کردن بوی بد زیر بغل عصاره برگ آرتیشو را به زیر بغل بمالید .

۳۲) عصاره آرتیشو را اگر به بدن بمالید خارش را برطرف می کند .

۳۳) برای رفع آب آوردن بدن از جوشانده آرتیشو به مقدر سه فنجان در روز استفاده کنید .

آرتیشو چون گرم است ممکن است در بعضی از اشخاص تولید سودا کند ، لذا بهتر است با سرکه خورده شود.

ضمنا کسانی که طعم آرتیشو را دوست ندارند ، این گونه اشخاص اگر بخواهند از مزایای آرتیشو استفاده کننده ، می توانند تنطور قرص یا کپسول آرتیشو مصرف نمایند .